Scrubber Sistemleri Nedir? Scrubber Sistemleri Ne İşe Yarar?

Scrubber Sistemleri Nedir? Scrubber Sistemleri Ne İşe Yarar?

Scrubber sistemleri, endüstriyel prosesler sonucunda oluşan gaz akımlarındaki belirli kirleticilerin uygun arıtma yöntemiyle azaltılması amacıyla kullanılan gaz yıkama ve arıtma sistemleridir. Özellikle kimyasal proseslerden kaynaklanan asidik veya bazik gazların, buharların, kokuların ve prosese bağlı farklı gaz kirleticilerinin kontrol altına alınmasında scrubber sistemlerinden yararlanılabilir.

HF Plasmak, endüstriyel tesislerin ihtiyaçlarına yönelik projeye özel scrubber sistemleri ve gaz yıkama kuleleri tasarlamakta ve üretmektedir. Sistemin tasarımında arıtılacak gazın özellikleri, debisi, sıcaklığı, kirletici türü, konsantrasyonu ve tesis çalışma koşulları dikkate alınır.

Scrubber Nedir?

Scrubber, kirli gaz akımının uygun bir yıkama sıvısı veya arıtma ortamıyla temas ettirilerek içerisindeki hedef kirleticilerin azaltılmasını sağlayan endüstriyel gaz arıtma ekipmanıdır. Türkçede genellikle gaz yıkama sistemi veya gaz yıkama kulesi olarak adlandırılır.

Scrubber sistemlerinin farklı çalışma prensiplerine sahip çeşitleri bulunmaktadır. Uygulamanın özelliklerine göre ıslak gaz yıkama, kuru veya yarı kuru arıtma gibi farklı yöntemler değerlendirilebilir. Kimyasal proseslerde ise yaygın çözümlerden biri ıslak tip scrubber sistemleridir.

Scrubber Sistemleri Ne İşe Yarar?

Scrubber sistemlerinin temel amacı, üretim veya kimyasal proses sırasında ortaya çıkan kirli gaz akımındaki hedef kirleticilerin atmosfere verilmeden önce azaltılmasına yardımcı olmaktır.

Prosese bağlı olarak gaz akımı içerisinde asidik gazlar, bazik gazlar, kimyasal buharlar, kokulu bileşikler veya farklı kirleticiler bulunabilir. Uygun şekilde tasarlanan scrubber sistemi ile gaz, arıtma ünitesine alınır ve hedef kirleticiye uygun yıkama prosesi uygulanır.

Scrubber Sistemi Nasıl Çalışır?

Bir gaz yıkama sisteminin çalışma prensibi, kirli gaz ile uygun yıkama sıvısının mümkün olduğunca etkili şekilde temas ettirilmesine dayanır. Sistem tasarımına göre gaz ve sıvı farklı yönlerde hareket edebilir.

Genel bir ıslak scrubber sisteminde proses şu aşamalardan oluşabilir:

1. Kirli gaz uygun emiş sistemiyle proses alanından veya üretim hattından alınır.
2. Gaz, boru veya kanal sistemi üzerinden scrubber ünitesine taşınır.
3. Gaz akımı scrubber kulesi içerisindeki gaz-sıvı temas bölgesine girer.
4. Yıkama sıvısı nozullar veya uygun dağıtım ekipmanlarıyla sistem içerisinde dağıtılır.
5. Gaz ile yıkama sıvısı temas eder.
6. Hedef kirleticiler proses tasarımına bağlı olarak sıvı faza aktarılır veya kimyasal reaksiyonla tutulur.
7. Gaz akımındaki sürüklenen sıvı damlacıkları uygun damla tutucu ekipmanlarla azaltılır.
8. Arıtılmış gaz sistemden uygun egzoz hattına yönlendirilir.

Islak Tip Scrubber Nedir?

Islak tip scrubber, gaz akımındaki hedef kirleticilerin bir yıkama sıvısıyla temas ettirilerek azaltıldığı gaz arıtma sistemidir. Kullanılacak yıkama sıvısı, gazın ve kirleticinin özelliklerine göre belirlenir.

Bazı uygulamalarda yalnızca su kullanılabilirken, belirli gazların arıtılmasında uygun kimyasal çözeltilerin kullanılması gerekebilir. Kullanılacak kimyasal ve çalışma parametreleri prosesin özelliklerine göre belirlenmelidir.

Gaz Yıkama Kulesi Nedir?

Gaz yıkama kulesi, scrubber sisteminin gaz ve yıkama sıvısı arasındaki temasın gerçekleştirildiği temel ekipmanlarından biridir. Kulenin geometrisi, yüksekliği, çapı ve iç ekipmanları gerekli gaz debisi ve arıtma prosesine göre tasarlanır.

Uygulamaya bağlı olarak gaz yıkama kulesi içerisinde dolgu malzemeleri, sıvı dağıtım nozulları, damla tutucular ve farklı proses ekipmanları bulunabilir.

Dolgulu Tip Scrubber Sistemi Nedir?

Dolgulu tip scrubber sistemlerinde kule içerisinde özel dolgu malzemeleri kullanılır. Bu dolguların temel amacı gaz ve sıvı arasındaki temas yüzeyini artırmaktır.

Gaz, dolgu bölgesinden geçerken yıkama sıvısıyla temas eder. Artan temas yüzeyi sayesinde hedef kirleticilerin sıvı faza aktarılması veya uygun kimyasal reaksiyonlarla tutulması desteklenir.

Scrubber Sistemlerinde Nozullar Ne İşe Yarar?

Nozullar, yıkama sıvısının scrubber sistemi içerisinde uygun şekilde dağıtılmasını sağlayan önemli ekipmanlardır. Sıvının kule içerisinde dengeli dağılım göstermesi, gaz ve sıvı temasının etkinliği açısından önemlidir.

Nozul seçimi yapılırken sıvı debisi, basınç, püskürtme karakteristiği, kimyasal özellikleri ve sistem geometrisi gibi parametreler dikkate alınmalıdır.

Scrubber Sistemlerinde Dolgu Malzemesi Ne İşe Yarar?

Dolgulu gaz yıkama kulelerinde kullanılan scrubber dolgu malzemeleri, gaz ile yıkama sıvısı arasındaki temas alanını artırmak amacıyla kullanılır.

Dolgu seçimi yapılırken gaz debisi, basınç kaybı, kimyasal dayanım, sıvı dağılımı ve proses koşulları gibi faktörler değerlendirilir.

Damla Tutucu Nedir?

Damla tutucu, scrubber içerisinden çıkan gaz akımıyla taşınabilecek sıvı damlacıklarının tutulmasına yardımcı olan ekipmandır. İngilizcede mist eliminator veya demister olarak da adlandırılabilir.

Damla tutucular, yıkama sıvısının gaz hattına taşınmasını azaltmaya yardımcı olur ve scrubber sisteminin önemli bileşenlerinden biri olarak kullanılabilir.

Scrubber Sistemleri Hangi Gazlarda Kullanılır?

Scrubber sistemlerinin kullanılabileceği gazlar ve kirleticiler uygulamaya göre değişmektedir. Her gaz için aynı yıkama sıvısı veya aynı scrubber tasarımı kullanılmaz.

Uygun proses tasarımıyla aşağıdaki türde kirleticilerin bulunduğu uygulamalarda gaz yıkama sistemleri değerlendirilebilir:

• Asidik gazlar ve buharlar
• Bazik karakterli gazlar
• Kimyasal proses buharları
• Klor içeren uygun gaz akımları
• Amonyak içeren uygun gaz akımları
• Hidrojen klorür (HCl) içeren gaz akımları
• Kükürt bileşiklerinin bulunduğu uygun proses gazları
• Kokulu gaz ve buharlar
• Prosese özgü farklı gaz kirleticileri

Gazın türü, konsantrasyonu, sıcaklığı ve debisi scrubber sisteminin tasarımını doğrudan etkiler.

Kimyasal Gaz Yıkama Sistemi Nedir?

Kimyasal gaz yıkama sistemi, hedef kirleticinin uygun kimyasal çözeltiyle temas ettirilerek tutulması veya kimyasal reaksiyonla farklı bir forma dönüştürülmesi prensibine dayanan scrubber uygulamasıdır.

Kullanılacak yıkama kimyasalı; arıtılacak gazın özelliklerine, konsantrasyonuna, sıcaklığına ve hedeflenen proses performansına göre belirlenmelidir.

Klor Gazı Scrubber Sistemi

Klor gazı yıkama sistemleri, klor kullanılan veya klor gazı oluşma ihtimali bulunan uygun endüstriyel proseslerde gazın kontrollü şekilde arıtılması amacıyla tasarlanabilir.

Kirli gaz uygun emiş sistemiyle alınarak scrubber ünitesine taşınır ve proses şartlarına göre belirlenen yıkama çözeltisiyle temas ettirilir. Klor gazı gibi tehlikeli gazların bulunduğu uygulamalarda sistem tasarımı, malzeme seçimi, kontrol ekipmanları ve güvenlik önlemleri proses özelinde değerlendirilmelidir.

Koku Giderim Scrubber Sistemleri

Bazı endüstriyel proseslerde gaz emisyonlarının yanı sıra çevrede rahatsızlık oluşturabilecek kokulu bileşikler ortaya çıkabilir. Koku giderim sistemleri, proses gazındaki hedef koku bileşenlerinin özelliklerine göre farklı arıtma yöntemleri kullanılarak tasarlanabilir.

Scrubber sistemleri, uygun kirletici ve proses koşullarında koku kontrolünün bir parçası olarak kullanılabilir. Gerekli durumlarda farklı arıtma teknolojileriyle birlikte çok kademeli sistemler de değerlendirilebilir.

Baca Gazı Yıkama Sistemi Nedir?

Baca gazı yıkama sistemleri, endüstriyel proseslerden kaynaklanan gaz akımlarındaki belirli kirleticilerin azaltılması amacıyla kullanılan gaz arıtma çözümleridir.

Baca veya egzoz hattından gelen gazın özelliklerine göre scrubber tipi, yıkama sıvısı, kule tasarımı ve yardımcı ekipmanlar belirlenir.

Scrubber Sistemleri Nerelerde Kullanılır?

Endüstriyel scrubber sistemleri, gaz emisyonlarının kontrol edilmesi gereken birçok farklı sektörde ve proses uygulamasında kullanılabilir.

• Kimya sanayi tesisleri
• Su ve atık su arıtma tesisleri
• Galvaniz tesisleri
• Metal kaplama tesisleri
• Yüzey işlem tesisleri
• Kimyasal üretim ve depolama alanları
• Laboratuvar uygulamaları
• Asit kullanılan proses hatları
• Kimyasal çeker ocak sistemleri
• Koku oluşan endüstriyel prosesler
• Gaz ve buhar emisyonu bulunan üretim tesisleri

PP Scrubber Sistemleri

Kimyasal ve korozif gazların bulunduğu bazı uygulamalarda scrubber gövdesi ve yardımcı ekipmanlarda PP (polipropilen) gibi termoplastik malzemeler kullanılabilir.

Polipropilenin uygun koşullarda birçok kimyasal ortama karşı direnç gösterebilmesi ve işlenebilir olması, kimyasal gaz yıkama sistemlerinde değerlendirilmesine olanak sağlar. Ancak malzeme seçimi gazın ve yıkama sıvısının kimyasal özellikleri ile çalışma sıcaklığı dikkate alınarak yapılmalıdır.

Scrubber Sistemlerinin Avantajları Nelerdir?

Doğru tasarlanmış bir scrubber sistemi, uygun endüstriyel proseslerde gaz emisyonlarının kontrol edilmesine yönelik önemli avantajlar sağlayabilir.

• Hedef gaz kirleticilerinin azaltılmasına yardımcı olur.
• Asidik ve bazik karakterli farklı gaz uygulamalarına göre tasarlanabilir.
• Koku kontrolü uygulamalarında kullanılabilir.
• Kimyasal proseslere özel olarak projelendirilebilir.
• Farklı gaz debilerine göre boyutlandırılabilir.
• Kimyasala dayanıklı termoplastik malzemelerden üretilebilir.
• Mevcut havalandırma ve emiş sistemlerine entegre edilebilir.
• Otomasyon ve proses kontrol sistemleriyle birlikte çalışabilir.

Scrubber Sistemi Tasarımında Nelere Dikkat Edilmelidir?

Scrubber sistemi tasarımı yapılırken yalnızca gaz debisinin bilinmesi yeterli değildir. Arıtılacak gazın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin detaylı şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Projelendirme aşamasında özellikle aşağıdaki parametreler dikkate alınmalıdır:

• Gazın türü ve kimyasal özellikleri
• Kirletici konsantrasyonu
• Gaz debisi
• Gaz sıcaklığı
• Nem oranı
• Hedeflenen arıtma performansı
• Kullanılacak yıkama sıvısı
• Scrubber gövde malzemesi
• Dolgu tipi ve miktarı
• Nozul sistemi
• Damla tutucu tasarımı
• Sirkülasyon tankı ve pompa kapasitesi
• Fan ve emiş sistemi
• Basınç kaybı
• Otomasyon ve kontrol gereksinimleri

Scrubber Sistemlerinde Fanın Görevi Nedir?

Scrubber fanı, kirli gazın kaynağından alınarak gaz yıkama sistemine taşınması ve arıtılmış gazın uygun egzoz hattına yönlendirilmesi için gerekli hava hareketinin oluşturulmasında kullanılabilir.

Fan seçimi yapılırken gaz debisinin yanı sıra sistemde oluşan toplam basınç kaybı, gaz sıcaklığı ve kimyasal ortamın özellikleri dikkate alınmalıdır. Korozif gaz uygulamalarında fan malzemesinin de çalışma ortamına uygun olması önemlidir.

Scrubber Sistemlerinde Sirkülasyon Tankı ve Pompa

Islak tip scrubber sistemlerinde yıkama sıvısı çoğunlukla bir sirkülasyon tankında toplanır ve uygun pompa yardımıyla tekrar nozullara gönderilir.

Sistem tasarımına bağlı olarak yıkama sıvısının pH, konsantrasyon, seviye veya farklı proses parametreleri takip edilebilir. Gerektiğinde kimyasal dozajlama ve otomatik kontrol sistemleriyle proses desteklenebilir.

Scrubber Sistemi Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Her endüstriyel tesis için standart bir scrubber sistemi kullanılması doğru değildir. Gaz yıkama sistemi, gerçek proses koşullarına göre projelendirilmelidir.

Sistem seçiminden önce gazın kaynağı, kimyasal bileşimi, debisi, sıcaklığı ve kirletici konsantrasyonu belirlenmeli; ardından uygun arıtma yöntemi ve ekipmanlar seçilmelidir.

Özel Üretim Scrubber Sistemleri

Endüstriyel tesislerde gaz debileri, kimyasal içerikler ve tesis yerleşimleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle birçok uygulamada özel üretim scrubber sistemi tasarlanması gerekebilir.

Gaz yıkama kulesinin ölçüleri, kapasitesi, bağlantıları, sirkülasyon sistemi, fan, pompa, dolgu malzemesi, nozullar ve kontrol ekipmanları proses ihtiyaçlarına göre projelendirilebilir.

HF Plasmak Scrubber Sistemleri ve Gaz Yıkama Kuleleri

HF Plasmak, kimyasal ve aşındırıcı ortamlarda kullanılmak üzere projeye özel scrubber sistemleri, gaz yıkama kuleleri ve kimyasal gaz arıtma sistemleri tasarlamakta ve üretmektedir.

Sistem tasarımında gazın türü, debisi, sıcaklığı, kirletici konsantrasyonu, yıkama prosesi ve tesis koşulları değerlendirilerek uygulamaya uygun çözümler geliştirilmektedir. Uygulamanın gereksinimlerine göre kimyasala dayanıklı termoplastik malzemeler, sirkülasyon tankları, pompalar, nozullar, dolgu malzemeleri, damla tutucular ve uygun fan sistemleri kullanılabilir.

Scrubber Sistemleri Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Scrubber nedir?

Scrubber, endüstriyel gaz akımlarındaki belirli kirleticilerin uygun yıkama veya arıtma yöntemiyle azaltılmasına yardımcı olan gaz arıtma ekipmanıdır.

Scrubber sistemi ne işe yarar?

Scrubber sistemleri, üretim ve kimyasal proseslerden kaynaklanan gaz akımlarındaki hedef kirleticilerin azaltılması ve gazın uygun şekilde arıtılması amacıyla kullanılır.

Gaz yıkama sistemi ile scrubber aynı şey midir?

Islak tip uygulamalarda scrubber terimi yaygın olarak gaz yıkama sistemi veya gaz yıkama kulesi anlamında kullanılmaktadır. Bununla birlikte scrubber kavramı farklı gaz arıtma teknolojilerini de kapsayabilir.

Scrubber hangi gazları temizler?

Scrubber sistemleri uygulamaya göre asidik veya bazik gazlar, kimyasal buharlar ve farklı proses kirleticileri için tasarlanabilir. Hangi kirleticilerin giderilebileceği kullanılan scrubber teknolojisine ve proses tasarımına bağlıdır.

Scrubber sistemi kokuyu giderir mi?

Uygun kirletici ve proses koşullarında scrubber sistemleri belirli kokulu bileşiklerin azaltılmasında kullanılabilir. Koku kaynağı ve kimyasal bileşim belirlenerek uygun arıtma yöntemi seçilmelidir.

Scrubber sistemleri özel ölçülerde üretilebilir mi?

Evet. Gaz debisi, kirletici türü, tesis alanı ve proses şartlarına göre farklı kapasite ve ölçülerde projeye özel scrubber sistemleri üretilebilir.

PP scrubber nedir?

PP scrubber, gövdesinde veya uygun ekipmanlarında polipropilen malzemenin kullanıldığı gaz yıkama sistemidir. Kimyasal dayanım ve sıcaklık koşulları değerlendirilerek korozif gaz uygulamalarında tercih edilebilir.

Sonuç

Scrubber sistemleri, endüstriyel proseslerden kaynaklanan gaz akımlarındaki belirli kirleticilerin kontrol altına alınması ve azaltılması amacıyla kullanılan önemli gaz arıtma çözümleridir. Gazın özelliklerine ve proses şartlarına göre doğru scrubber teknolojisinin, yıkama sıvısının, ekipmanların ve malzemelerin seçilmesi sistem performansı açısından önemlidir.

HF Plasmak tarafından gerçekleştirilen scrubber sistemi projelerinde; gaz türü, debi, sıcaklık, kirletici konsantrasyonu ve tesis koşulları değerlendirilerek uygulamaya özel gaz yıkama ve kimyasal gaz arıtma sistemleri geliştirilmektedir.